จากสภาพปัญหาในการผลิตปลาแดดเดียวเพื่อการจำหน่ายเป็นสินค้า OTOP ของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนบ้านสาขลา จังหวัดสมุทรปราการ ที่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับปัจจัยด้านสภาพอากาศและระยะเวลาในการผลิตที่ไม่สามารถผลิตได้ในปริมาณมาก ตามความต้องการของนักท่องเที่ยว จากเหตุนี้ทำให้ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คุณยุต เอี่ยมสอาด และนิสิตภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คือ นายกิตตินาถ วรรณิสสร และนางสาววรัทยา ธรรมกิตติภพ พร้อมความร่วมมือจากภาควิชาอาชีวศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พัฒนาเครื่องอบเนื้อปลาและเนื้อสัตว์แดดเดียวหรือ Fish and Meat Dad-Deaw Oven ตอบโจทย์ทุกสภาพอากาศ เพื่อให้สามารถผลิตเนื้อสัตว์แดดเดียวได้ตามปริมาณที่ลูกค้าต้องการและสามารถขยายการผลิตสู่ภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ได้ในอนาคต
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คุณยุต เล่าว่า”กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนบ้านสาขลา อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ เป็นกลุ่มเกษตรกรที่ประกอบอาชีพการทำปลาแดดเดียวจำหน่ายจำนวนมากและกลายเป็นสินค้า OTOP ของชุมชน แต่การผลิตปลาแดดเดียว ในปัจจุบันผู้ผลิตไม่สามารถควบคุมคุณภาพได้ตามต้องการ เพราะต้องอาศัยความร้อนจากรังสีดวงอาทิตย์และลมจากธรรมชาติซึ่งเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ เมื่ออยู่ในช่วงฤดูฝนมีพายุเข้า หรือมีเมฆมากทำให้การผลิตมีปัญหา เนื่องจากมีแสงแดดไม่เพียงพอต่อการผลิต จึงเป็นสาเหตุให้คุณภาพและปริมาณการผลิตลดลงหรือไม่สามารถผลิตได้เลย
นอกจากแสงแดดจากดวงอาทิตย์ ที่ทำให้ผลิตเนื้อปลาแดดเดียวได้แล้ว ยังมีวิธีการทำแห้งความร้อนและการทำแห้งด้วยความเย็น แต่ทั้ง 3 วิธี มีข้อแตกต่างกัน เช่น การทำแห้งด้วยแสงแดด ช่วยประหยัดพลังงานความร้อน แต่เนื้อตากแห้งที่ได้มักมีการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์สูง การทำแห้งด้วยความร้อน จะให้ความร้อนเฉพาะผิวด้านนอกของปลาเท่านั้น ไม่ได้ทำให้เนื้อปลาด้านในแห้งแบบปลาแห้ง การทำแห้งด้วยความเย็น ปลาที่ได้จากกระบวนการทำแห้งด้วยความเย็น จะเป้นปลาแห้งไม่ใช่ปลาแดดเดียวและมีราคาแพงมาก
ดังนั้นทีมพัฒนาจึงเลือกการทำแห้งด้วยความร้อนโดยใช้รังสีอินฟราเรดแทนวิธีทำแห้งทั้ง 3 วิธี เนื่องจากรังสีอินฟราเรดสามารถทำความร้อนและลดความร้อนได้อย่างรวดเร็ว เตามีขนาดเล็กกว่าเตาประเภทอื่นๆ สามารถให้ความร้อนได้อย่างรวดเร็ว สะอาด ไม่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งต้นทุนเริ่มแรกและค่าใช้จ่ายในการบำรุงต่ำ”
เครื่องอบปลาแดดเดียวประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ส่วนตู้อบและขาตั้งและส่วนฝาครอบที่ออกแบบให้มีชุดทำความร้อน ชุดควบคุอุณหภูมิ และชุดกระจายความร้อนบรรจุอยู่ภายในตู้อบสามารถถอดประกอบได้ โดยมีหลอด Infrared Emitter มีหน้าที่หลักในการปล่อยรังสีอินฟราเรดออกมาเพื่อทำความร้อนภายในตู้อบรวมทั้งมีพัดลมและมอเตอร์จำนวน 4 ชุดในตู้อบเพื่อเป็นตัวกระจายความร้อนในตู้อบให้สม่ำเสมอโดยอุณหภูมิของตู้อบที่บรรจุปลาหรือ เนื้อหมูไว้เต็มตู้อบ (ประมาณ 7 – 10 กิโลกรัม) ถูกตั้งไว้ที่ประมาณ 50 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิด้านต่ำในการอบแห้ง ส่วนที่ใช้วางปลาเป็นตะแกรงทำจากสแตนเลสซึ่งออกแบบให้ยกเข้าออกจากตู้อบ สะดวกด้านข้างของตู้อบปิดด้วยกระจกเพื่อต้องการให้เกิดสภาวะเรือนกระจก
ข้อดีของเครื่องอบปลาแดดเดียว คือ สามารถทำปลาแดดเดียวได้ทุกที่ทุกเวลา เนื่องจากไม่ต้องใช้พลังงานแสงอาทิตย์ ตากปลาได้ ไม่จำกัดจำนวน ทำหลายรอบได้ ต้นทุนพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ต่ำ ปลาแดดเดียวที่ได้มีความสะอาดถูกสุขลักษณะและตู้อบมีความสวยงาม โดยกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนบ้านสาขลา สามารถนำออกไปออกงานแสดงและขายผลิตภัณฑ์ปลาแดดเดียวได้แม้จะอยู่ในอาคาร นอกจากนี้เครื่องอบปลาแดดเดียวยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์อื่นๆ ของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนได้ เช่น กลุ่มแปรรูปอาหารจากปลา กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ หรือโรงงานผลิตสินค้า OTOP ที่ผลิต เกี่ยวกับใกล้เคียง เช่น ปลาช่อนหรือปลาสลิดแดดเดียว กล้วยตาก มะม่วงกวน เป็นต้น รวมถึงกลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็กที่ผลิตอาหารทะเลอบแห้ง หรืออาหารแดดเดียว เช่น กุ้งแห้ง ปลาหมึกแห้ง หอยทะเลแห้ง แมงกะพรุนอบแห้ง เป็นต้น
